Onderhoud kapitaalgoederen

De huidige beheerplannen voor de openbare ruimte zijn vastgesteld tot en met 2025. Stapsgewijs worden hiermee de achterstanden zoals in 2020 is vastgesteld, ingelopen. Het beheer wordt uitgevoerd volgens de vastgestelde beheerplannen. 

In 2025 is het Strategisch Asset management (SAMP) voorgelegd aan het college en daarna vastgesteld door de gemeenteraad. Het SAMP is een belangrijk document voor het beheer van de openbare ruimte. In dit plan staat hoe de doelen uit de Omgevingsvisie worden vertaald naar concrete afspraken over het beheer en onderhoud (assetmanagement) van bijvoorbeeld wegen, groen en andere voorzieningen in de openbare ruimte.   

Het SAMP geeft richting aan de manier waarop het college en de organisatie omgaan met de gemeentelijke voorzieningen in de openbare ruimte. Het beschrijft welke belangen worden afgewogen, zoals veiligheid, kwaliteit, kosten en duurzaamheid, en hoe prioriteiten worden gesteld. Hiermee kan het college onderbouwde besluiten nemen die passen binnen de kaders die de raad heeft vastgesteld.  

Beheerplannen zijn uitwerkingen van het SAMP per onderdeel van de openbare ruimte, zoals onder andere wegen, groen en riolering of gebouwen. In de beheerplannen staat beschreven: de staat van deze voorzieningen, welk onderhoud nodig is en wanneer, wat dat kost en welke risico’s er zijn als onderhoud wordt uitgesteld. De beheerplannen laten dus concreet zien wat er de komende jaren wordt gedaan, met welk budget en op welk kwaliteitsniveau.  

Tabel 1 Overzicht huidige beheerplannen

De uitwerking van het SAMP heeft vertraging opgelopen waardoor de oplevering van de beheerplannen nu ook is vertraagd. Oorspronkelijk was het de bedoeling om de beheerplannen in 2025 aan de gemeenteraad aan te bieden. Door deze vertraging worden de beheerplannen nu in het 2e kwartaal van 2026 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Tot die tijd wordt gewerkt op basis van de bestaande beheerafspraken en de kaders die zijn vastgesteld in het SAMP. De raad is hier in november 2025 over geïnformeerd via een raadsinformatiebrief.

De raad wordt met de aanbieding van de beheerplannen geïnformeerd over de concrete invulling, financiële consequenties en prioritering voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. 

In de gemeente Den Helder is in 2025 op verschillende plaatsen gebouwd. Dit leidt jaarlijks tot een groei in het areaal dat beheert en onderhouden dient te worden. Uitgangspunt is dat voor de groei van het areaal, als gevolg van de uitbreiding van de gemeente (autonome ontwikkelingen), toereikende onderhoudsbudgetten beschikbaar zijn. Dit is noodzakelijk om aan de gewenste kwaliteitsniveaus te kunnen blijven voldoen. De benodigde budgetten van deze uitbreidingen worden onder andere verkregen uit de toename van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Actualisatie van de areaaluitbreidingen en de bijbehorende toename van de beheerkosten worden inzichtelijk gemaakt en bij een nieuwe projectopdracht geraamd. Ook wordt er een onderhoudsbudget voor aangevraagd. Op deze manier wordt het mogelijk om jaarlijks de effecten van de toename van het areaal goed te verwerken.  

In de tabel hieronder is een overzicht gegeven van projecten die volgens de aanpak Gebiedsgericht werken (GGW) uitgevoerd zijn en in welke planfase deze zich bevinden. In overige gebieden binnen de gemeente zijn levensduur verlengende maatregelen genomen. 

Tabel 2 Overzicht onder handen zijnde GGW projecten

Wegen 

Elementenverharding  
Sinds 2022 wordt het volledige wegenareaal (asfalt- en elementenverharding) jaarlijks geïnspecteerd om de staat van het areaal optimaal te monitoren en snel bij te kunnen sturen indien noodzakelijk. Uit de inspecties van 2022 bleek dat het uitgestelde onderhoud (beeldkwaliteitsniveau C/D) op het gebied van elementenverharding voorgaande jaren onvoldoende was ingelopen door de traditionele manier van werken. Deze manier bestond uit het herstellen van het wegvlak daar waar de schades zich bevinden. Er werd ook uitgegaan van een 30-50 of 100% maatregel conform de CROW methode. In 2023 is gekozen om het wegwerken van het uitgestelde onderhoud procesmatig aan te pakken en naar schadebeeld. Dit houdt in dat alleen de schade, die verantwoordelijk is voor het schadebeeld C/D, wordt aangepakt. Het voordeel is dat er meer werk in minder tijd kan worden uitgevoerd tegen minder geld. De achterstanden worden, zo is het idee, sneller weggewerkt.  
Was er in 2023 nog sprake van 37% uitgesteld onderhoud, in 2024 is een inhaalslag gemaakt van ca 6%. Dat betekent dat er in 2025 nog sprake is van een restant van ca 31% aan uitgesteld onderhoud. We merken dat we met de nieuwe procesmatige aanpak, grotere slagen kunnen maken. Komend jaar wordt deze inhaalslag voortgezet. In maart 2026 wordt wederom het areaal elementen geïnspecteerd om zo te kunnen beoordelen of we een verdere inhaalslag hebben gemaakt in 2025. 
 
Asfaltverharding 

• Reconstructie: In 2025 is een deel van de Texelstroomlaan gereconstrueerd. Het tweede deel zal in 2026 worden uitgevoerd, evenals een deel van de Marsdiepstraat. Begin 2026 worden er asfaltonderzoeken (boringen en valdeflectiemetingen) uitgevoerd om de restlevensduur van de hoofdontsluitingsrouten te kunnen bepalen. Op basis hiervan wordt inzichtelijk welke wegen er voor reconstructie in aanmerking komen.  

• Groot onderhoud: In 2025 is onderhoud uitgevoerd aan het Korvetpad, de Boterrug, de Rotonde Ravelijnweg, de Nieuweweg (duiker), de binnenpaden Vogelzand,de Schootenweg en de Kerkhoflaan. Verder is er klein onderhoud uitgevoerd.  

• Belijning en Markering: In 2025 is de aandacht gegaan naar het wegwerken van het uitgestelde onderhoud (classificatie C en D). Het hele areaal aan belijning en markering is in 2024 opgehaald naar beeldkwaliteitsniveau A of B. Begin 2026 wordt het hele areaal weer geïnspecteerd. 

Wat is er gedaan met de conclusies en aanbevelingen uit het beheerplan wegen 2020-2025 :

1. Met het huidige asfaltbudget kan het asfaltwerk redelijkerwijs op B kwaliteitsniveau worden onderhouden. We gaan in kwaliteit niet achteruit door zoveel mogelijk levensduur verlengende maatregelen toe te passen, zoals scheuren vullen, het vernieuwen van de deklaag. Daarnaast inspecteren wij nu jaarlijks elementenverharding en om het jaar asfaltverharding.  

2. We zijn bezig om het uitgestelde onderhoud procesmatig weg te werken. Hiermee hebben we al een slag gemaakt en zullen wij dit de komende jaren zoveel mogelijk verder inlopen. 

3. Er is structureel een investeringsbudget van €1.500.000 per jaar vrijgemaakt voor de reconstructie van asfaltwegen die einde technische levensduur hebben bereikt. 

4. We hebben met alle vakgroepen een Strategisch Assetmanagement Plan (SAMP) opgesteld. Dit plan moet op strategisch niveau een verbinding leggen tussen de langetermijnvisie van de gemeente en het dagelijks beheer van alle kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Binnen het buurtgericht werken (nu GGW, Gebieds Gericht Werken) wordt integraal gekeken naar de vervanging per asset. Voor wijken die buiten de GGW vallen wordt risico gestuurd en levensduur verlengend gewerkt. Dit houdt in het prioriteren van het werkzaamheden en het toepassen van preventief en correctief onderhoud. 

5. Duurzaamheid en het klimaat adaptief maken van de stad zal worden meegenomen binnen de integrale aanpak van het GGW.  

Civiele Kunstwerken 
Het areaal civiele kunstwerken bestaat grotendeels uit objecten die in de wederopbouwperiode na WOII zijn gerealiseerd, wat betekent dat voor veel objecten ook het einde van de levensduur in zicht komt. Er is tegelijkertijd geen budget beschikbaar voor vervanging van deze objecten, alleen voor groot onderhoud. Steeds meer bruggen krijgen een as-last beperking, dit betekent overigens niet automatisch dat de brug op korte termijn vervangen hoeft te worden. De komende decennia wordt echter wel een grote opgave voor de vervanging van kunstwerken voorzien. Er heeft in 2025 onderhoud aan diverse de bruggen plaats gevonden. In de afgelopen beheerperiode is het areaal van kunstwerken goed in beeld gekomen, het areaal en de status van kaden blijkt nog niet goed in beeld te zijn en daarom is het plan de status van kaden de komende periode te onderzoeken. 

Wat is er gedaan met de conclusies en aanbevelingen uit het beheerplan kunstwerken 2020-2025:

1. Het areaal civiele kunstwerken is in de vorige beheerperiode goed in beeld gebracht. Het budget voor groot onderhoud is onvoldoende. Voor vervanging is momenteel geen budget gereserveerd en hiervoor zal de komende jaren ook een oplossing voor gevonden moeten worden. 

2. Het areaal van kaden is nog niet helder en het plan is de komende beheer periode in beeld te brengen 

Groen 
In 2025 zijn er helaas weer een hoop iepen verdwenen vanwege iepziekte. Naast individuele bomen is ook veel bosplantsoen weggehaald. Wel zijn 200 nieuwe bomen geplant volgens de laatste inzichten. Deze bomen hebben een goede groeiplaats, waardoor het uitgangspunt is dat ze minimaal 60 jaar kunnen worden.  

Naast het herplanten van bomen zijn diverse grotere projecten uitgevoerd, zo is er een informatiedag voor aannemers georganiseerd over het werken rondom bomen. Diverse groeiplaatsen van bomen zijn behandeld zodat de bodemverdichting opgeheven is en er zijn grote stappen gezet voor de ontsluiting van het nieuwe Herdenkingsbos. 

Wat is er gedaan met de conclusies en aanbevelingen uit het beheerplan bomen 2020-2025:

1. Bomen in speciaal beheer (koningsbomen, monumentale bomen) zijn in kaart gebracht en opgenomen in beheer. Nieuw geplante meerstammige bomen zijn als dusdanig opgenomen in het beheersysteem. Bestaande meerstammige bomen worden de komende jaren geïnventariseerd. Dit zou binnen 4 jaar (1 wijk per jaar) gerealiseerd kunnen zijn.  

2. Boomveiligheidscontroles zijn volgens planning uitgevoerd  

3. Onderhoud van de bomen is uitgevoerd volgens bestaand budget. De bestrijding van iepziekte valt hier niet onder. 

4. Structurele financiering voor verwijderen stobben en herplant bomen is in de begroting opgenomen.  

5. Beheerplan is uitgewerkt in bestekken en contracten.  

6. Uitvoeringsplan voor vervangen bomen wordt jaarlijks bijgewerkt. Een los boombeleidsplan wordt niet opgesteld. Dit is opgenomen in het SAMP en wordt indien nodig verder uitgewerkt in het beheerplan, wat in 2026 herzien wordt. 

Wat is er gedaan met de conclusies en aanbevelingen uit het beheerplan groen 2020-2025:

1. Beheerplannen voor speciale beheergebieden zijn vastgesteld en/ of in concept opgesteld. 

2. Indeling beheerobjecten vindt plaats in databeheer.  

3. Areaal en kwaliteit van oevers zijn in kaart gebracht.  

4. De technische kwaliteit dient nog in beeld gebracht te worden. Hier is een afweging gemaakt qua kosten/baten en deze inspectie heeft niet de grootste prioriteit. 

5. De onlineversie van het beheerprogramma wordt dagelijks gebruikt en aangevuld met nieuwe gegevens en/of de bestaande gegevens worden aangepast. Dit draagt bij aan een grotere betrouwbaarheid van de data. 

6. In het programma duurzaamheid is een steven opgenomen voor het meer vergroenen van de gemeente.  

7. De data van de oevers is opgenomen in de beheersystemen Voor het uitvoeren van werkzaamheden is een bestek opgesteld en de werkzaamheden zijn opgestart. 

Openbare verlichting en technische installaties 
In 2025 is ingezet op het in stand houden van het bestaande areaal. Dit houdt in dat storingen verholpen zijn met de beschikbare middelen door middel de bestaande contracten met de onderhoudsaannemers. Verder is 43% van alle openbare verlichting sinds eind 2025 voorzien van ledverlichting en zijn 8% van alle armaturen omgebouwd naar een LED-variant. In verband met veiligheidsmaatregelen is er een groot gedeelte van het budget opgegaan aan de Rudi van de Wintmasten te Duinpark. 

Ondanks dat we goed op weg zijn met het vervangen van conventionele verlichting door ledverlichting, is er voor het behalen van de doelstellingen van het energieakkoord in 2030 nog een stap te zetten. Het beschikbaar gestelde krediet voor extra LED-verlichting is in 2025 een groot begin gemaakt om het project op te starten en aan te besteden. 

Verkeersregelinstallaties
We hebben 4 Verkeersregelinstallaties vervangen en op 26 locaties de drukknoppen vervangen zodat slechtziend of slechthorenden veiliger kunnen oversteken. 

Spelen 
In 2025 zijn 13 speelplekken voorzien van nieuwe speeltoestellen. Ook is op diverse locaties de veiligheidsondergrond (kunstgras en rubber tegels) vervangen. 

Wat is er gedaan met de conclusies en aanbevelingen uit het beheerplan spelen 2020-2025: 

1. De kwaliteit van de ondergronden is met de veiligheidsinspectie meegenomen, indien een situatie onwenselijk was, is deze aangepast. De hoeveelheden van de ondergronden is exact ingemeten. 

2. Budget voor vervanging speeltoestellen is structureel opgenomen in de begroting. 

3. Areaal en kwaliteit hekwerken is deels ingemeten en opgenomen. 

4. Financiering is gewaarborgd in de begroting. 

5. Speeltoestellen worden vervangen op basis van de veiligheidsinspecties. Waar mogelijk wordt aangesloten bij grotere vervangingsprojecten binnen het Gebiedsgericht werken of het programma Kansrijke Buurten. 

6. Leeftijden van speeltoestellen is in beeld en daarmee ook de vervangingsopgave.  

Stedelijk Water & Riolering  
Van het programma Stedelijk Water & Riolering (PSWR) zijn via het GGW-programma in de buurten Kruiszwin 3,4,5, Centrum en Oostslootbuurt klimaat adaptieve maatregelen en rioolvervangingen uitgevoerd. Verder is ruim 47.000 meter aan riool geïnspecteerd en gereinigd. Op verschillende plekken is het riool gerenoveerd. Dit wordt relinen genoemd. Hiermee wordt de levensduur van de buis verlengd. Het raamcontract groot onderhoud is aanbesteed en met dit raamcontract zijn foutaansluitingen gecorrigeerd, putten geïnspecteerd en hersteld, leidingbreuken hersteld en op verschillende locaties boomwortel ingroei gefreesd.  

Water en Oevers  
In de beheerplanperiode 2020-2025 is de waterbodem -dat in beheer van de gemeente is- onderzocht en uitgewerkt in een baggerplan. Dit heeft geresulteerd in een plan om de komende decennia slootbodems te baggeren. Doordat de afgelopen decennia nauwelijks is gebaggerd legt de uitrol van het baggerplan een significante druk op het beschikbaar budget maar door de aanpak over 20 jaar te verdelen is de financiële druk niet groot. 

De beschoeiingen worden elke twee jaar geïnspecteerd. De opgave aan onderhoud van beschoeiing is groter dan het beschikbaar budget. Vooralsnog is situatie is nog wel onder controle/ niet alarmerend. Het plan is de komende beheerperiode minimaal te investeren in onderhoud en vervanging aan beschoeiingen en waar mogelijk een natuurlijk talud te creëren door verwijderen van beschoeiing. Dit verminderd onderhoudskosten en bied potentieel meerwaarde voor de flora en fauna. 

De afgelopen beheerperiode is gebleken dat de status van de duikers onvoldoende in beeld is. Wel komen er signalen dat veel duikers einde levensduur zijn en zelfs bezwijken wat blijkt uit uitspoeling van zand en verzakkingen van het straatwerk. Bedoeling is de komende beheerperiode de duikers te inspecteren en in samenwerking met de vakgroep wegen en riolering een plan te ontwikkelen. 

Verbetering van de oevers van het Helders Kanaal zijn in voorbereiding. Naast groot onderhoud worden verbeterde ligplaatsen gerealiseerd en is aandacht voor de recreatieve en ecologische meerwaarde. De realisatie van de eerste fase rondom het centrum zal medio 2026 starten. 

De afgelopen jaren lijkt de problematiek en meldingen omtrent blauwalg toegenomen. Door het veranderende klimaat en opwarming is te verwachten dat de blauwalg problematiek de komende jaren toeneemt. Op dit moment is het handeling perspectief alleen symptoombestrijding.  De aanpak hiervan is geprofessionaliseerd door aanpak van materieel. Doelmatige bronaanpak van blauwalg kan bestaan uit verbeteren van doorspoeling door creatie van extra waterverbindingen en duikers met grote diameters. 

Het onderzoek naar de bestaande en eventuele uitbreiding van de kanoroute wordt medio 2026 aan de raad aangeboden. 

Wat is er gedaan met de conclusies en aanbevelingen uit het beheerplan watergangen 2020-2025:

1. Er is een baggerplan opgesteld om de komende decennia het baggerwerk aan te pakken. 

2. De komende periode worden de status van de duikers in beeld gebracht. 

Beleidskader
In 2025 is de Nota Vastgoedbeleid 2025 door de gemeenteraad vastgesteld, als opvolger van de notitie vastgoedbeleid 2022–2024. Deze nota beschrijft de strategische richting voor de gemeentelijke vastgoedportefeuille voor de komende vier jaar.
De nota omvat de volgende hoofdthema’s:

1. De vastgoedportefeuille (inzicht, kern- en niet-kernportefeuille, vraag en aanbod, toekomstperspectief en ontwikkeling portefeuilleplan);
2. Rollen en organisatie (taken, rollen en verantwoordelijkheden conform NEN 8026 en inrichting vastgoedsturing);
3. Het vastgoedproces (verwerving, beheer- en exploitatiefase en afstoting);
4. Wet- en regelgeving (marktconformiteit, transparantie, verhuur en financiële kaders);
5. Vastgoedbeheer (onderhoud, verduurzaming, toegankelijkheid, begroting en risicomanagement).

Het onderhoud van het gemeentelijk vastgoed vindt plaats op basis van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP), waarbij wordt gestuurd op een verantwoord kwaliteitsniveau conform NEN 2767. De gemeente hanteert voor het onderhoud van haar kernvastgoed een gemiddeld onderhoudsniveau van conditie 3 (planmatig onderhoud noodzakelijk). Voor de niet kern portefeuille wordt de noodzaak tot onderhoud per situatie bekeken. Het uitgangspunt is geen afbreuk en voldoen aan het wettelijk minimum.

Onderhoudssystematiek en financiële kaders
Binnen het vastgoedbeheer wordt onderscheid gemaakt tussen:

• planmatig en projectmatig onderhoud (waaronder vervangingen en verduurzaming);
• regulier onderhoud (inspecties en preventief onderhoud);
• niet-planmatig onderhoud (storingen en klachten).

Voor het planmatig onderhoud wordt toegewerkt naar één integrale voorziening groot onderhoud vastgoed, exclusief verbonden partijen en onderwijshuisvesting.
De jaarlijkse dotatie aan deze voorziening is gebaseerd op de gemiddelde onderhoudslasten over een periode van tien jaar, zoals opgenomen in het MJOP.
Het MJOP wordt eens per vier jaar integraal geactualiseerd. In 2025 heeft een volledige herijking plaatsgevonden op basis van een technische nulmeting conform NEN 2767. Hierbij zijn tevens duurzaamheidsmaatregelen geactualiseerd en geïntegreerd.

Uitvoering in 2025
In het verslagjaar stond de organisatie in het teken van de overgang naar het nieuwe vastgoedbeleid. Hierbij is kritisch gekeken naar zowel de inhoudelijke keuzes als de inrichting van processen, samenwerking en sturing.
In 2025 zijn diverse onderhouds- en verduurzamingsmaatregelen uitgevoerd op de volgende gebouwen:  

• Het pompgemaal aan de Duinweg isolatie en warmtepomp in voorbereiding uitvoering 2026
• Brandweerkazerne Julianadorp van Foreestweg: dakisolatie en zonnepanelen, warmtepomp
• Gymzaal Lombokstraat : warmtepomp en zonnepanelen
• Gymzaal de Drooghe bol: uitbreiding zonnepanelen
• Brandweerkazerne Den Helder Bastiondreef: dakisolatie. Voorbereiding algeheel verduurzamingplan welke in het jaar 2026 en 2027 wordt uitgevoerd.
• Duurzaamheidscentrum Helderse vallei: LED verlichting voorbereiding vervanging warmte koude opwekking.
• Loods Handelskade: LED verlichting
• Garage (opslag monumentaal orgel Molenstraat: dakisolatie
• Filmhuis Zevenscoop Julianaplein: optimalisatie luchtverwarming en verduurzamingsplan welke in het jaar 2025 is gestart en in 2026 wordt afgerond.

De uitvoering van het onderhoud heeft grotendeels plaatsgevonden conform de planning uit het MJOP. Eventuele afwijkingen zijn binnen de reguliere bedrijfsvoering opgevangen.

Duurzaamheid vastgoedportefeuille
De gemeente streeft naar een CO ₂ -neutrale vastgoedportefeuille richting 2040. Deze ambitie is vastgelegd in onder andere het Programma Duurzaamheid 2024–2027 en het vastgoedbeleid.
In 2025 is verdere uitvoering gegeven aan deze ambitie. De gemeente heeft zich aangesloten bij de Circulaire Deal van de Provincie Noord-Holland, gericht op circulair bouwen en het hergebruik van materialen.
Tot en met 2025 is een CO ₂ -reductie van 53% gerealiseerd, waarmee de doelstelling van de CO ₂ -prestatieladder voor 2026 reeds is behaald. Voor de resterende objecten worden uitvoeringsplannen opgesteld.
Belangrijke maatregelen betreffen:

• verbetering van de gebouwschil;
• optimalisatie van installaties;
• lokale energieopwekking;
• monitoring en gedragsmaatregelen.

Monitoring vindt plaats via jaarlijkse rapportages, audits en externe certificering. Vanaf 2026 geldt de GACS-verplichting voor utiliteitsgebouwen vanaf 290 kW.

Onderwijshuisvesting
De basis voor de (vervangende) nieuwbouw van schoolgebouwen is vastgelegd in de Huisvestingsverordening en het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2020–2025.
De gemeente is verantwoordelijk voor de bekostiging van nieuwbouw. Investeringen worden uitgevoerd conform het door de raad vastgestelde programma.
In 2026 wordt een geactualiseerd Integraal Huisvestingsplan ter besluitvorming aangeboden.