In de paragraaf grondbeleid staat de wijze waarop de gemeente haar grondbeleid uitvoert en heeft uitgevoerd. We geven een actuele prognose van de te verwachten resultaten van alle grondexploitaties die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Daarnaast brengen we de financiële risico’s voor de vastgestelde grondexploitaties in beeld.
Visie
Het grond- en vastgoedbeleid staat in dienst van de ambities van de stad. Het is geen doel op zichzelf maar een middel om de visie op de stad te realiseren. Deze visie hebben wij vastgelegd in diverse beleidskaders en in de programmabegroting. De omgevingsvisie speelt een belangrijke rol in het geven van meer kader aan de ontwikkelingen waar Den Helder voor staat. Het gemeentelijk grondbeleid is vastgelegd in beleidskader Nota Grondbeleid 2025 en in het beleidskader Nota Vastgoed 2026-2029. Beide nota’s zijn in de raad van 15 december vastgesteld.
Den Helder kent een aantal grote ruimtelijke en economische opgaven en ontwikkelingen zoals:
• Woningbouw conform de afspraken in de Woondeal 2022-2030 waarbij door het toevoegen van woningen meer balans in de woningvoorraad ontstaat tussen buurten en in doelgroepen in buurten;
• het versterken van de nationale veiligheid, haveneconomie, bereikbaarheid en maritieme stadsontwikkeling in het Maritiem Cluster;
• Vervolg geven aan de stedelijke vernieuwing in het Stadshart en Willemsoord;
• faciliteren van nieuwe bedrijvigheid rondom de energietransitie op bedrijventerreinen Kooypunt en Oostoever;
• Het versterken van de sociale en fysieke structuur van een aantal woonbuurten waar verschillende sociaal maatschappelijke vraagstukken spelen.
Voor al deze vraagstukken is een goede ruimteverdeling nodig.
De gemeente wil met het nieuwe grondbeleid meer regie nemen bij het realiseren van haar ruimtelijke en economische ambities. Daarbij gaat het om het verder ontwikkelen van Den Helder als aantrekkelijke gemeente voor bewoners, ondernemers en bezoekers, het waarborgen van een gezonde en veilige leefomgeving, het versterken van de bestaande omgeving en het toekomstbestendig inrichten van de leefomgeving.
Wijze van grondbeleid
Voor de opgaven die Den Helder kent is gekozen om als uitgangspunt een anticiperend situationeel grondbeleid te hanteren, waarbij per gebiedsontwikkeling strategisch wordt gekozen voor een actieve of faciliterende rol. Het beleid bepaalt hoe de gemeente deelneemt aan de grondmarkt en welke instrumenten worden ingezet. De gemeente kan kiezen voor actief grondbeleid, waarbij zij zelf gronden verwerft en ontwikkelt, of voor faciliterend grondbeleid, waarbij private partijen de ontwikkeling op zich nemen en de gemeente vooral kaders stelt en kosten verhaalt. Tussen deze uitersten zijn verschillende tussenvormen mogelijk, zoals publiek-private samenwerking (PPS). De keuze voor een type grondbeleid wordt per project gemaakt aan de hand van een afwegingskader, waarin factoren als maatschappelijk belang, eigendomssituatie, marktbereidheid, financiële impact en risico’s worden meegewogen. De financiële beheersing en verantwoording zijn essentieel bij het voeren van grondbeleid.
Uitgangspunt is dat toekomstige ontwikkelingen per saldo een waardevolle en duurzame toevoeging moeten zijn voor de omgeving (mens en natuur) en zo min mogelijk negatieve effecten hebben op de omgeving. Onder de nieuwe Omgevingswet wordt een grondontwikkeling gezien als onderdeel van een gebiedsvisie. Dit betekent dat het integraal resultaat uitgangspunt vormt bij een gebiedsontwikkeling. Het gaat daarbij om zowel het financieel resultaat als het maatschappelijk resultaat. Verschillende ontwikkelingen of wensen in een gebied kunnen we met elkaar in verbinding brengen, ook buiten de plangrenzen van het feitelijke ontwikkelingsgebied. Daarbij kijken we of er kostendragers in een gebied aanwezig zijn die ertoe kunnen leiden dat we gewenste maatschappelijke en/of ruimtelijke ontwikkelingen in samenhang kunnen realiseren.